عید قربان جشن مذهبی ترکمن ها- کتول

عید قربان جشن مذهبی ترکمن ها-منطقه کتول


عید قربان ترکمن

در گذشته رسم بود که روز دهم ذیحجه چشم‌های گوسفند یا شتری را که برای قربانی شدن انتخاب شده بود بزک می‌کردند، به پیشانی او آیینه کوچکی می‌آویختند، گردن و گوش‌هایش را با دستمال ابریشم رنگارنگی می‌بستند و او را با مراسمی با‌شکوه به قربانگاه می‌آوردند. پس از خوراندن آب و خواندن دعای قربانی، او را ذبح می‌کردند و گوشت قربانی را میان همسایگان تقسیم می‌کردند.

ترکمن‌ها به عید قربان (قربان بایرام) می‌گویند. آنها در این روز خوراکی‌های گوناگون می‌پزند و برای همسایه می‌فرستند و برای آنان سال نیک و تندرستی و رفاه آرزو می‌کنند. در این جشن، دو شیزگان روی ریسمان‌هایی که بر درخت مقدسی بسته شده است، تاب می‌خورند و اجازه دارند که با جوانان در بازی‌های گوناگون شرکت کنند.

ترکمانان در روز‌های عید قربان به دید و بازدید می‌روند و به هم تبریک می‌گویند. در این روز‌ها سعی می‌شود خانه و لوازم زندگی آنان پاک و تمیز باشد. به کودکان خویش لباس‌نو می‌پوشانند، پسران و دختران در این روز‌ها بیشتر از معمول بازی می‌کنند. از جمله این که تعدادی پسر و دختر در جایی گرد هم آمده و با چند تیر چوب و ریسمان، تابی که در اصطلاح محلی آن را «سلنجق» می‌نامند درست کرده و تاب می‌خورند.

آداب ویژه ترکمن‌ها:     

 ترکمن‌ها از سه روز مانده به عید، تدارک مراسم را آغاز می‌کنند. آنها روز اول را «کر‌گون» یا روز خانه تکانی می‌نامند و در این روز به نظافت منزل می‌پردازند. روز دوم را «قوقن» می‌گویند که به پخش شیرینی‌های روغنی می پردازند. شب قبل از عید هم حمام مخصوصی می‌گیرند که به آن «قربان شورا» می‌گویند. آنها در این عید، لباس‌های نو و پاکیزه به تن می کنند و با جشن و سرور به دیدار یکدیگر می‌روند.   


صبح روز عید قربان، کسانی که در نزدیکی عیدگاه (محلی که در آن نماز جماعت عید بر‌گزار می‌شود) زندگی می‌کنند برای اقامه نماز جماعت در آن جا گرد می‌آیند. آنها پس از اتمام نماز به منزل بر‌ می‌گردند و به ذبح قربانی می پردازند. عده‌ای که در مناطق دور‌تر زندگی می‌کنند، اول صبح قربانی خود را انجام می‌دهند.

عید قربان که می‌آید، از «اوبه» یا خانه هر ترکمنی، شادی و نشاط و بوی جشن به مشام می‌رسد. این عید، بزرگترین عید مذهبی قوم ترکمن است و آنها در این روز بزرگترین جشن خود را بر‌پا می‌کنند. قربانی کردن در این عید، بخش اصلی و مهم آئین «قربان» را تشکیل می‌دهد. ترکمن‌ها گوشت قربانی‌های ذبح شده را قطعه قطعه کرده میان اهالی «اوبه» خود تقسیم می‌کنند و بخش بزرگی از آن را برای میهمانانی که به مناسبت تبریک عید به منزل آنها می‌آیند، آب‌پز یا شاره (کباب) می‌کنند.      

         
«عید قربان» جشن مذهبی ترکمن‌هاست که در روز‌های دهم، یازدهم و دوازدهم ماه ذیحجه بر‌گزار می‌شود. طبق سنت حضرت ابراهیم، تمامی مسلمانان این جشن را بر‌گزار می کنند و قربانی کردن در این روز بر تمامی مسلمین جهان که بضاعت آن را دارند واجب است.

 به امید موفقیت وسربلندی

محمدرضاافراز-مزرعه کتول

باتشکر از همکاری دوست واستاد بزرگوارم محمدمختومی(منینگ صحرام)

menegsahram.persianblog.ir

/ 0 نظر / 42 بازدید