آشنایی با پوشاک مردان وزنان ترکمن -کتول

آشنایی با پوشاک مردان وزنان ترکمن -کتول

پوشاک مردان ترکمن

لباس اصلی مردان ترکمن، ردای بلندی است از ابریشم، که تا زیر زانوان می‌رسد و «دون» نام دارد. «چاکمن» بالاپوشی  بلندتر از کت معمولی است که از پشم شتر بافته می‌شود. «ایچمک» یا «پوستین» پوششی دیگر است که در هوای سرد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پوستین را از پوست گوسفند تهیه می‌کنند. برای هر پوستین یا ایچمک، پنج تا هشت پوست گوسفند لازم است. «کونیک» هم، پیراهن ساده و فاقد یقه با آستین‌های بلند است که به جای دکمه، بندهایی در آن به‌کار می‌رود.

 

شلوار مردانه عبارتست از شلوار گشادی که رشته‌ای پنبه‌ای، لیفه آن را تشکیل می‌دهد. این شلوار «بالاق» نام دارد. مردان ترکمن دو نوع کلاه دارند؛ یکی «تلپک» که کلاه پوستی است با پشم‌های نسبتاً بلند و «بوریک» یا عرق‌چین که غالباً با نقوش گوناگون، سوزن‌دوزی می‌شود.

پوشاک زنان ترکمن

زنان ترکمن، پیراهن‌های ابریشمین می‌پوشند که بیشتر به رنگ‌های شاد و از آن میان سرخ یا قرمز است و از این رو «قیرمیز کونیک» نام دارد.

در قسمت یقه و سرِ آستین، سوزن‌دوزی دارد. «چابیت» هم بالاپوشی است که روی پیراهن می‌پوشند. شلوار زنان نیز در انتهای پاچه تا ساق پا، سوزن‌دوزی می‌شود. دختران ترکمن «بوریک» یا عرق‌چینی دارند که با زینت‌آلات نقره آن را می‌آرایند.

وقتی دختری ازدواج می‌کند به جای عرق‌چین، پیشانی‌بندی جایگزین می‌شود که در نزد طوایف گوناگون با نام‌های توپبی، هاساوا و آلین‌دانگی شهرت دارد.

زیورآلات زنان ترکمن

به زیورآلات زنان ترکمن یراق می‌گویند و شامل کمربندی سنگین از پولک‌های نقره‌ای، پابندها و مفصل‌های متصل به هم است که با استادی آن‌ها را تراشیده، در تسمه‌ای چرمی نشانده و به سگکی زیبا که به یکی از پولک‌ها می‌آید، بسته و دوخته‌اند.

گوشواره‌های بزرگ، النگوها و گردن‌بندهای طلا و نقره از زیورآلات زنان است. از زیورآلات دیگر می‌توان «گوموش» را نام برد که زیورآلات سینه است و برای پیشگیری از چشم زخم می‌بندند. «طومار» هم از زیورآلات سینه است و برای نگهداری دعا به‌کار می‌رود.

«آسیق» هم زیوری است که زنان جوان بر موهایشان می‌بندند. زنان ترکمن زیورآلاتی نیز بر خلعت خود می‌دوزند. آن‌ها بنابر معمول، هم پیراهن پسران و هم پیراهن دختران را با این وسایل آرایش می‌دهند.

از آن جایی که پرورش کرم ابریشم در استان گلستان بسیار رواج دارد از این رو لباس بیشتر مردم ترکمن صحرا از ابریشم بوده و پرورش و تربیت کرم ابریشم نیز به عهده زنان ترکمن بود.

ترکمن‌ها، پارچه‌های ابریشمی را در دستگاه ساده‌ای به نام «تارا» به عمل می‌آورند و با رنگ‌های طبیعی که از پوست یا دانه انار و دیگر گیاهان تهیه می‌کنند، رنگ‌آمیزی می‌کنند.

باآرزوی سلامتی

محمدرضاافراز-مزرعه کتول

/ 32 نظر / 34 بازدید
نمایش نظرات قبلی
شمیم

گریه شاید زبان ضعف باشد شاید کودکانه، شاید بی غرور اما هروقت گونه هایم خیس میشود، می فهمم نه ضعیفم،نه کودکم ،بلکه پر از احساسم…

سعيد

سلام وقت بخير محمد رضا جان شما هميشه لطف داشتيد منم كامنت مي دادم ولي نمي دونم چطور ارسال نشده بله كه با تبادل لينك موافق هستم و وب شما بسيار عالي و من دوستدار فرهنگ شما هستم و از حضورت بسيار سپاسگذار هستم

بزم ایلیا

http://s5.picofile.com/file/8159131300/77a.jpg سلام. شروع زمستان بر شما مبارک [گل] ====================== راز عجیبی در لالایی ها وجود دارد مادربزرگ ها وقتی میخواهند بچه ها را خواب کنند برای آنها لالایی میخوانند با لالایی ها احساسات بچه ها تحریک می شود و بچه ها چنان به خواب فرومی روند که صبح فردا هرچقدر هم زنگ ساعت استدلال بیاورد ، بیدار نمی شوند از اینجا می توان فهمید همیشه انسان ها را با تحریک احساساتشان خواب می کنند ، آن گونه که دیگر با هیچ استدلالی بیدار نخواهند شد !

ترمه

سلام و سپاس از حضورتون[گل]پستتون بسیار زیباست[گل]

ترمه

ای کاش دست قدرتمند تقدیر . . . هیچ بهاری را به سردی زمستان نسپارد . . . یا اگر زمستان قانون طبیعت است . . . خدایا به زمستان هم عشق بیاموز . . . که اگر روزی . . . زمستان عاشق باشد . . . دیگر هیچ کودکی از سرما نمی میرد . . . دیگر بهانه ای برای هیچ انسانی نیست که بگوید . . . با زمستان عشق فرار می کند . . . شاید هم اگر روزی زمستان عاشق شد . . . عاشق بهار باشد . . !؟

mehrsav

سبقت از سایه ها به بیشتر دویدن نیست به سوی نور که باشی سایه ها در پس تواند حتی آنگاه که ایستاده ایی . . .

mehrsav

سلام استانتون یه گنجینست پستتون عالی[گل]

معصومه

9 دی ماه روز بصیرت، ،،، تبریک :) [لبخند] شادیم که راه حق جدا از ما نیست/ چون کوفه تمام دین ما دنیا نیست در فتنه دوباره کربلا گشت ولی/ این بار دگر امام حق، تنها نیست روز بصیرت گرامی باد. m-t-1376.blogfa.com بروزم. [گل]

mehrsav

برای انسان های موفق هفت روز هفته هفت امروز است و برای دیگران هفت روز هفته ، هفت فردا

دختر جنوبی

عالیه[گل]