مراحل کشت برنج یا شالیکاری درمنطقه کتول-گلستان

کشت برنج یکی از صنایع اقتصادی می باشد که از قدیم از نسلی به نسل دیگر به یادگار مانده است و به عنوان یک صنعت قدیمی و همچنین از نظر اقتصادی از اهمیت بسزائی برخوردار می باشد می خواهم صنعت برنج کاری سنتی ورایج را بطور مختصر از ابتدا شرح بدهم .

1-اراده:

اولین کار برای کشت برنج،اراده هست زیرا هرچندخوردن برنج با انواع غذاهای محلی بسیارخوشمزه وبا صفاست ولی انصافا"کاریست بسیارسخت وطاقت فرسا درگرمای سوزان تابستان پس هرجاهستیم بیایید بر دستان این کشاورزان زحمت کش بوسه زنیم وقدردان زحمات آنان باشیم.

ابراهیم افراز شالیکار مزرعه کتول

2-آماده کردن زمین یا تول کردن زمین:

دراین مرحله باید زمین را آماده شالیکاری کردیعنی اینکه زمین خاکی راپر از آب کرد که در منطقه کتول ومازندران به آن آب تخت یا او تخت می گویند که ممکن است برای دستیابی به آب لازم در میان شالیکاران اختلافاتی به وجود آیدکه خوشبختانه به دلایل صمیمیتی که دربین کشاورزان است خود به خود حل می شود وحتی در برخی مناطق کشاورزان برای رسیدن به آب بیشتر برای شالیزار های خود موتورآب اختصاصی دارند.

آبیاری شالی بعدازنشا

زمین باید تا مرحله ی درو کردن پر آب باشدکسانی بیشتر به زمین خود سر می زنند و آب بیشتری را به هر نحوی وارد زمین میکنند شالی های بهتری درو می کنندپس از پر آب شدن یک تراکتور باید با تخته ای که به آن وصل است در زمین آنقدر دور بزند که سطح زمین کاملا تخت شود.

یااینکه صاحب زمین تعدادزیادی کارگرجمع آوری می کند که به آن مرزبندمی گویند برسرزمین می برد واقدام به مرزبندی می نمایندکه مرزبندی بدین صورت است که مرزبندها زمین راباوسیله ای که شبیه تیشه است وبه آن  بلو می گویند اقدام به ساخت مرز می نمایندکه هدف ازدرست کردن مرز نگهداری آب درداخل زمین است.

3-قرار دادن بذر در خزانه:

در این مرحله باید بذر برنجی را که می خواهیم نشا کنیم در خزانه پرورش می دهیم یااینکه آنهارادرجایی جمع کرده وروی آنهارابانایلون یا گیاهانی که به آنها پلییم گفته می شود می پوشانیم تا کاملا" گرم شودوهروقت هروقت روی آنهارابازمی کنند تا هوابخورد و روی آنها را مجددا" آب پاشی می کنند و این روش تا جوانه زدن یا همان ترج زدن ادامه دارد که این مرحله معمولا در اوایل بهار صورت می گیرد.

بذرهای شالی جوانه زده یا ترج زده

جداکردن بذرها های جوانه زده یا ترج زده جهت ریختن درتخمه زار


 

کندن تخم یا نهال شالی از تخمه زار

4-نشا یا نیشا کردن:

نشا خود شامل چند کار است که ابتدا باید بذر هایی را که حالا باید رشد کرده باشند(بعد از حدود بیست روز)از جا کند و دسته بندی کرد سپس با دست ویا هر وسیله ای آنرا به زمین مورد نظر که می خواهیم در آنجا شالی نشا کنیم می بریم.

سپس این دسته ها را (که منطقه کتول ومازندرانی ها به آن تخم یاتیم میگویند)در زمین پخش می کنند وسپس از چند کارگربرای نشا کردن استفاده می کنیم واگرمدنظرتان باشد زمین هایی که قبلا" تول شده بود حالا نشا گران ریشه های بوته نشا رابادست درداخل گلها یا تولهای درست شده فرومی برند تاریشه درآن بچسبدکه به نظر من این بهترین بخش شالیکاری است.(خیلی حال میده)

روشهای پخش نهال شالی درزمین جهت نشا

 

5-وجین:

وجین شامل ازبین بردن گیاهان هرز مانندکولدمبه و شغال دم و اشکنو است که این علفهای هرز که به گویش محلی گفته شده درهرشالیزاری دیده می شود که کشاورزان مرد و زن بادست به دست هم دادن با همان وسیله معروف داس که به گویش محلی ماشلو می گویند به جان این گیاهان می افتند وآن ها را ازبین می برند تاشالیکار بتواند شالی فراوانی درو کند.

6-سم زدن و کودپاشیدن:

در این مرحله باید از انواع کود و سموم استفاده کرد تا شالی از کرم ها خلاص شود یا ریشه دوانی کند یا سبزینه سازی کند.

اگر کود زیادی به زمین زده شود ممکن است شالی به صور ت خوابیده در آید  زیرا زیاد رشد میکند و بلند می شود.در نتیجه سر آن سنگین شده و خم می شود و درو کردن آن سخت می شود.

7-دروکردن:

وقتی شالی حسابی زرد شد و دانه های برنج آن محکم شد (سر کشید) زمین را خشک کرده و با یک دستگاه درو گر یا اگر شالی خوابیده باشد با چند کارگر آن را درو میکنند.که معمولا در دو هفته ی اول مرداد ماه ویاشهریورماه در گرمای جانسوز تابستان است.

سپس یک کمباین باید بیاید و شالی که درو شده را دون دون کند.بعد کاه حاصل را می فروشیم و برنج را یا در خانه انبار میکنیم و پس از مدتی آن را به شالیکوبی می فروشیم

 

فراموش نکنید که دلهره همیشه همراه کشاورز است.کشاورز همیشه هواشناسی را با حساسیت خاصی نگاه میکند.اگر یک بارن روی شالی ها ببارد ممکن است خسارات زیادی وارد شودودرو کردن هم به تعویق بیفتد.

خداقوت کشاورز زحمت کش

محمدرضا افراز-مزرعه کتول


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: مراحل کشت برنج یا شالیکاری درمنطقه کتول-گلستان , ابراهیم افراز شالیکار مزرعه کتول , مراحل کشت برنج درمنطقه کتول , مراحل کشت شالیکاری درمنطقه کتول


تاريخ : ۱۳٩۳/۸/٢٤ | ۸:٢٢ ‎ب.ظ | نویسنده : محمدرضا افراز | نظرات ()
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.