دیوارتاریخی گرگان-دیوارسرخ گلستان

دیوارتاریخی گرگان

دیوار بزرگ گرگان یا دیوار سرخ که در متون قدیمی با نام مار سرخ نیز نامیده‌شده‌استدیواری تاریخی است که از کنار دریای خزر در ناحیه گمیشان آغاز شده و تا کوه‌های گلیداغ در شمال شرق کلاله ادامه می‌یافته‌است.

هم‌اکنون تقریبا تمام این دیوار از میان رفته‌است و تنها بخش‌های کوچکی از آن که در زیر خاک مدفون مانده، باقی است.

دیوار تاریخی گرگان پس از دیوار چین(به طول شش هزار کیلومتر)، بزرگترین دیوار دفاعی جهان است. این دیوار عظیم تاریخی که ۲۰۰ کیلومتر طول دارد در ۲۹ تیرماه سال ۱۳۷۸ به ثبت ملی رسیده‌است.

 

عکس این دیوار نخستین بارتوسط اریک اشمیت خلبان آمریکایی ثبت شد. آقای اشمیت خبرنگار آمریکایی که با هواپیمای خود در سال ۱۳۱۶ از نقاط باستانی ایران عکاسی می‌کرد، در منطقه گرگان دیوار قرمز رنگی را دید که از سمت دریای خزر به طرف کوه‌های گلیداغ امتداد دارد. او از این دیوار عکس گرفت و این عکس‌ها سندی برای تحقیقات باستان شناسان ایرانی و خارجی بر این دیوار شد.

 

از آنجا که این دیوار در جنوب دهستان (در ترکمنستان کنونی) و شمال گمیشان آغاز می‌شده و از نزدیکی گرگان و رود گرگان نیز می‌گذشته به این اسامی نیز نامبردار گشته‌است. همچنین محمد بن نجیب بکران در جهان نامه نام این دیوار را تجنبار نوشتهو آرنه باستان‌شناس سوئدی نیز در تپه‌های باستانی دشت گرگان به این نام اشاره دارد. همچنین در متون قدیمی با نام مار سرخ نیز نامیده‌شده‌است.

یکی از معروف‌ترین آثار تاریخی گرگان، دیوار دفاعی آن است که با نام‌های سد اسکندر، سد انوشیروان، سد فیروز، و قزل‌آلان (مار سرخ) در طی دوره‌‌های مختلف شهرت یافت.

دیوار دفاعی گرگان از شرق دریای خزردر ناحیه گمیشان شروع و پس از گذر از شمال آق‌قلا و گنبدکاووس به طرف شرق ادامه داشته و در کوه‌های پیش‌کمر، پایان می‌یابد.

در حال حاضر، دیوار در فواصل و مسیرهای مختلف، بین 2 الی 5 متر ارتفاع دارد و عرض دیوار حدود 10 متر است. در فواصل مختلف قلعه‌هایی در سمت جنوب دیوار ساخته شده است.  در قسمت شمالی دیوار خندقی قرار گرفته که بیشتر در قسمت میانی دیوار مشهود است.

در مورد زمان ساخت دیوار نظرات مختلفی وجود دارد؛ ولی طبق تحقیقات انجام شده و به دلایل متعدد به‌نظر می‌رسد که بنیاد این دیوار در زمان اشکانیان هم‌زمان با حکمرانی مهرداد دوم شکل گرفته باشد و بازسازی وتعمیر آن در دوره ساسانیان انجام شده باشد.

به خصوص این که هجوم قبایلی همچون سکاها به شمال شرق ایران در دوره اشکانی به‌خصوص زمان مهرداد سوم آغاز شد و این دیوار می‌توانست جهت دفاع در مقابل هجوم آن‌ها باشد.

در حال حاضر دیوار دفاعی گرگان به‌صورت یک رشته تپه کوتاه و ممتد در منطقه خودنمایی می‌کند و هرگونه ساخت و ساز در پیرامون آن ممنوع است.

سلامت وپیروزباشید

محمدرضا افراز-مزرعه کتول


موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: دیوارتاریخی گرگان-دیوارسرخ گلستان , دیوارتاریخی گرگان , دیوارسرخ گرگان , معرفی جاذبه های طبیعی استان گلستان


تاريخ : ۱۳٩۳/۸/٢۱ | ۱٠:۱٤ ‎ب.ظ | نویسنده : محمدرضا افراز | نظرات ()
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.